Quy Định Sử Dụng Kháng Sinh Trong Chăn Nuôi 2026: Những Điều Trang Trại Cần Biết

Từ ngày 1/1/2026, các trang trại cần rà soát kỹ hơn việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi, đặc biệt là kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi dùng với mục đích phòng bệnh. Việc mua, lưu trữ, sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh, kê đơn, ghi chép điều trị và kiểm soát thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán cần được quản lý chặt chẽ hơn theo các văn bản pháp luật đang có hiệu lực.

Với các trường hợp điều trị, việc sử dụng kháng sinh cần dựa trên chẩn đoán hoặc chỉ định chuyên môn phù hợp, tuân thủ đơn thuốc nếu thuộc nhóm phải kê đơn, nhãn sản phẩm, thời gian ngừng thuốc và hướng dẫn của người có chứng chỉ hành nghề phòng, trị bệnh động vật.

Bài viết này mang tính tham khảo, không cung cấp phác đồ điều trị, liều dùng hoặc hướng dẫn thay thế bác sĩ thú y. Khi áp dụng vào từng trường hợp cụ thể, trang trại cần đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành, nhãn sản phẩm và tư vấn từ bác sĩ thú y hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Tóm tắt nhanh

• Từ ngày 1/1/2026, trọng tâm cần rà soát nhất là việc sử dụng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi, đặc biệt với mục đích phòng bệnh.
• Kháng sinh dùng với mục đích kích thích sinh trưởng đã được loại bỏ khỏi thức ăn chăn nuôi theo lộ trình quản lý trước đó; với kháng sinh dùng để phòng bệnh, trang trại cần đối chiếu kỹ quy định đang có hiệu lực.
• Việc sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh cần được kiểm soát về mục đích sử dụng, đơn thuốc, đối tượng điều trị, hồ sơ ghi chép và thời gian ngừng thuốc.
• Không tự ý trộn kháng sinh vào thức ăn hoặc sử dụng kháng sinh phòng bệnh đại trà khi chưa có căn cứ pháp lý, chỉ định chuyên môn và hồ sơ ghi chép phù hợp.
• Bài viết không cung cấp liều dùng, phác đồ điều trị hoặc hướng dẫn thay thế bác sĩ thú y. Mọi quyết định sử dụng thuốc cần dựa trên nhãn sản phẩm, đơn thuốc, chẩn đoán và quy định hiện hành.

Bối cảnh và lộ trình siết chặt kháng sinh trong chăn nuôi Việt Nam

Từ kích thích sinh trưởng đến kiểm soát kháng sinh phòng bệnh

Lộ trình quản lý kháng sinh trong chăn nuôi Việt Nam không diễn ra đột ngột, mà được triển khai từng bước nhằm giảm tình trạng lạm dụng kháng sinh, hạn chế nguy cơ kháng kháng sinh và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm.

Có thể nhìn lộ trình này qua một số giai đoạn chính:

2018: Việt Nam bắt đầu loại bỏ việc sử dụng kháng sinh với mục đích kích thích sinh trưởng trong thức ăn chăn nuôi. Đây là một bước quan trọng trong quá trình quản lý kháng sinh chặt chẽ hơn, phù hợp với xu hướng chung của nhiều thị trường quốc tế.

Giai đoạn 2020–2025: Các yêu cầu liên quan đến sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh, kê đơn, ghi chép, quản lý thức ăn chăn nuôi có kháng sinh và kiểm soát tồn dư tiếp tục được cụ thể hóa qua các văn bản pháp luật và hướng dẫn chuyên ngành. Trang trại cần đối chiếu văn bản đang có hiệu lực để xác định nghĩa vụ cụ thể trong từng trường hợp.

Từ ngày 1/1/2026: Việc sử dụng kháng sinh nhằm mục đích phòng bệnh trong thức ăn chăn nuôi cần được rà soát đặc biệt theo lộ trình quản lý đã công bố. Sau mốc này, trang trại nên thận trọng hơn với mọi hình thức sử dụng kháng sinh ngoài mục đích điều trị, đồng thời cần đảm bảo có chỉ định chuyên môn, đơn thuốc và hồ sơ ghi chép phù hợp khi sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh.

Lộ trình này đã có thời gian chuẩn bị trong nhiều năm. Tuy nhiên, nhiều trang trại quy mô vừa và nhỏ vẫn có thể chưa hoàn thiện hệ thống quản lý kháng sinh, từ khâu mua thuốc, lưu kho, ghi chép, kê đơn đến kiểm soát thời gian ngừng thuốc. Đây là nhóm rủi ro cần được xử lý sớm trước khi bước vào giai đoạn áp dụng chặt chẽ hơn.

Vì sao Nhà nước siết chặt quản lý kháng sinh trong chăn nuôi?

Có ba nhóm lý do chính khiến quản lý kháng sinh trong chăn nuôi ngày càng được chú trọng.

Thứ nhất là kháng kháng sinh, hay AMR. Khi kháng sinh được sử dụng tràn lan, đặc biệt ở liều thấp kéo dài hoặc dùng thường xuyên để phòng bệnh, vi khuẩn có thể phát triển khả năng kháng thuốc. Kháng kháng sinh không chỉ là vấn đề của ngành chăn nuôi, mà còn là mối đe dọa y tế công cộng toàn cầu.

Thứ hai là tồn dư kháng sinh trong thực phẩm. Nếu vật nuôi được xuất bán trước khi hết thời gian ngừng thuốc, sản phẩm như thịt, trứng hoặc sữa có thể có nguy cơ tồn dư kháng sinh vượt ngưỡng cho phép. Điều này ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm, uy tín của trang trại và khả năng tham gia các chuỗi cung ứng có yêu cầu kiểm soát chặt.

Thứ ba là áp lực từ thị trường và hội nhập. Các thị trường nhập khẩu lớn thường có quy định nghiêm ngặt về giới hạn tồn dư kháng sinh, truy xuất nguồn gốc và hồ sơ sử dụng thuốc. Nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng hiện đại, trang trại và doanh nghiệp chăn nuôi cần chuyển từ thói quen dùng kháng sinh phòng bệnh đại trà sang mô hình quản lý sức khỏe đàn có kiểm soát.

Kháng sinh trong chăn nuôi được dùng với những mục đích nào?

Trong thực hành quản lý kháng sinh, trang trại có thể phân biệt một số mục đích sử dụng chính. Tuy nhiên, khi áp dụng tại Việt Nam, cần đối chiếu thuật ngữ và phạm vi cho phép với văn bản pháp lý đang có hiệu lực, vì không phải mọi cách phân loại chuyên môn đều tương ứng trực tiếp với cách diễn đạt trong quy định pháp luật.

Điều trị bệnh: Đây là trường hợp sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh khi vật nuôi được chẩn đoán hoặc đánh giá chuyên môn là mắc bệnh do vi khuẩn. Việc sử dụng cần tuân thủ đơn thuốc, nhãn sản phẩm, đúng liều, đúng đường dùng, đúng thời gian điều trị và đúng thời gian ngừng thuốc.

Phòng bệnh hoặc dự phòng: Đây là trường hợp dùng kháng sinh cho vật nuôi chưa có dấu hiệu bệnh rõ ràng nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh. Với thức ăn chăn nuôi, mục đích phòng bệnh là nhóm cần được rà soát đặc biệt theo lộ trình áp dụng từ ngày 1/1/2026. Trang trại không nên tự duy trì thói quen dùng kháng sinh phòng bệnh đại trà nếu chưa kiểm tra quy định hiện hành và chưa có chỉ định chuyên môn phù hợp.

Điều trị theo nhóm khi đã có dấu hiệu bệnh trong đàn: Trong một số tình huống, khi một phần đàn đã có biểu hiện bệnh và có nguy cơ lây lan, bác sĩ thú y có thể đánh giá việc điều trị cho nhóm vật nuôi liên quan. Trường hợp này cần có chẩn đoán, chỉ định chuyên môn, đơn thuốc hợp lệ nếu thuộc nhóm phải kê đơn và hồ sơ ghi chép rõ ràng. Việc điều trị theo nhóm không thay thế cách ly, vệ sinh, an toàn sinh học, theo dõi sức khỏe đàn và các yêu cầu xử lý dịch bệnh nếu có.

Kích thích sinh trưởng: Đây là việc dùng kháng sinh ở liều thấp kéo dài nhằm cải thiện tốc độ tăng trưởng hoặc hiệu quả sử dụng thức ăn. Mục đích này đã được loại bỏ khỏi thức ăn chăn nuôi theo lộ trình quản lý trước đó và không nên được xem là lựa chọn hợp pháp trong thực hành chăn nuôi hiện nay.

Khung pháp lý hiện hành mà trang trại cần nắm

Các nhóm văn bản pháp lý cần đối chiếu

Quản lý kháng sinh trong chăn nuôi liên quan đến nhiều nhóm văn bản, bao gồm Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, các nghị định hướng dẫn, thông tư về quản lý thuốc thú y, kê đơn thuốc thú y, quản lý thức ăn chăn nuôi và quy định xử phạt vi phạm hành chính đang có hiệu lực.

Trước khi sử dụng bài viết này như một tài liệu hướng dẫn nội bộ, trang trại hoặc editor nên đối chiếu trực tiếp từng văn bản trên nguồn chính thống để xác nhận:

• tên văn bản và số hiệu;
• cơ quan ban hành tại thời điểm ban hành;
• phạm vi áp dụng;
• quy định về thuốc thú y chứa kháng sinh;
• quy định về thức ăn chăn nuôi có chứa kháng sinh;
• lộ trình áp dụng từ ngày 1/1/2026;
• yêu cầu về kê đơn, ghi chép và thời gian ngừng thuốc;
• chế tài xử phạt nếu vi phạm.

Lưu ý: Hệ thống văn bản pháp luật trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y có thể được cập nhật, sửa đổi hoặc thay thế. Trang trại nên thường xuyên đối chiếu với văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm áp dụng, hoặc tham khảo trực tiếp cơ quan chăn nuôi và thú y địa phương để có thông tin chính xác nhất.

Quy định về kê đơn, bán và sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh

Trong thực tế quản lý, thuốc thú y chứa kháng sinh thường được kiểm soát ở ba khâu chính: kê đơn, bán thuốc và sử dụng tại trang trại.

Về kê đơn: Với các kháng sinh thuộc danh mục phải kê đơn hoặc nhóm cần quản lý đặc biệt, việc sử dụng cần có đơn của người có chứng chỉ hành nghề phòng, trị bệnh động vật theo quy định hiện hành. Đơn thuốc cần thể hiện rõ các thông tin quan trọng như:

• tên thuốc;
• liều dùng;
• đường dùng;
• thời gian điều trị;
• đối tượng điều trị;
• thời gian ngừng thuốc trước khi giết mổ hoặc thu hoạch sản phẩm.

Về bán thuốc: Cơ sở kinh doanh thuốc thú y cần tuân thủ quy định về bán thuốc thú y chứa kháng sinh, đặc biệt với các thuốc thuộc danh mục phải kê đơn. Trang trại nên mua thuốc từ cơ sở đủ điều kiện, có hóa đơn, chứng từ và thông tin sản phẩm rõ ràng.

Về sử dụng tại trang trại: Chủ trang trại cần đảm bảo việc sử dụng kháng sinh đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng liều, đúng đường dùng, đúng thời gian điều trị và đúng thời gian ngừng thuốc. Các lần sử dụng cần được ghi chép đầy đủ để phục vụ quản lý nội bộ, kiểm tra và truy xuất khi cần.

Trách nhiệm của chủ trang trại, bác sĩ thú y và nhà cung cấp thức ăn

Quản lý kháng sinh không chỉ là trách nhiệm của riêng chủ trang trại. Để hạn chế rủi ro, cần phân định rõ vai trò của các bên liên quan.

Chủ trang trại: Không tự ý mua và sử dụng kháng sinh khi chưa có căn cứ chuyên môn phù hợp; không tự trộn kháng sinh vào thức ăn; ghi chép đầy đủ việc sử dụng thuốc; tuân thủ thời gian ngừng thuốc; lưu trữ hồ sơ để phục vụ kiểm tra, truy xuất và đánh giá nội bộ.

Bác sĩ thú y hoặc người có chứng chỉ hành nghề phòng, trị bệnh động vật: Đánh giá tình trạng sức khỏe đàn, chẩn đoán, kê đơn hoặc hướng dẫn sử dụng thuốc khi phù hợp; hạn chế kê đơn tràn lan; chịu trách nhiệm chuyên môn đối với chỉ định điều trị theo quy định.

Nhà sản xuất và cung cấp thức ăn chăn nuôi: Cần rà soát việc sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh trong sản phẩm, mục đích sử dụng, điều kiện sản xuất, ghi nhãn, hồ sơ chất lượng và hướng dẫn sử dụng theo quy định hiện hành, đặc biệt trước và sau mốc 1/1/2026.

Từ ngày 1/1/2026: Trang trại cần rà soát việc sử dụng kháng sinh như thế nào?

Bảng tổng hợp theo mục đích sử dụng

Bảng dưới đây chỉ có tính định hướng để trang trại rà soát nội bộ. Nội dung không thay thế văn bản pháp luật, đơn thuốc, nhãn sản phẩm hoặc hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Mục đích sử dụng	Trước năm 2026	Từ ngày 1/1/2026	Điều kiện cần rà soát
Kích thích sinh trưởng	Đã được loại bỏ theo lộ trình quản lý trước đó	Không nên sử dụng	Cần đối chiếu quy định hiện hành và danh mục sản phẩm được phép lưu hành
Phòng bệnh trong thức ăn chăn nuôi	Được quản lý theo lộ trình hạn chế	Cần rà soát đặc biệt theo quy định áp dụng từ 1/1/2026	Cần xác định phạm vi áp dụng, điều kiện chuyển tiếp và ngoại lệ nếu có
Phòng bệnh ngoài thức ăn như tiêm hoặc uống	Cần quản lý theo chỉ định chuyên môn	Cần đánh giá theo quy định hiện hành	Không tự áp dụng theo lịch cố định; cần có chỉ định thú y phù hợp
Điều trị theo nhóm khi đã có dấu hiệu bệnh trong đàn	Có thể được xem xét khi có căn cứ chuyên môn	Có thể được xem xét khi có căn cứ chuyên môn	Cần chẩn đoán, chỉ định thú y, đơn thuốc nếu thuộc nhóm phải kê đơn, hồ sơ ghi chép và biện pháp cách ly/an toàn sinh học phù hợp
Điều trị bệnh	Có thể sử dụng khi đáp ứng điều kiện chuyên môn và pháp lý	Có thể sử dụng khi đáp ứng điều kiện chuyên môn và pháp lý	Cần chẩn đoán, đơn thuốc nếu thuộc nhóm phải kê đơn, dùng đúng nhãn và tuân thủ thời gian ngừng thuốc

Không dùng bảng này để tự quyết định sử dụng thuốc. Trang trại cần đối chiếu với văn bản pháp lý đang có hiệu lực và tham khảo bác sĩ thú y trước khi áp dụng vào từng trường hợp cụ thể.

Quy định theo dạng sử dụng: tiêm, uống, trong nước uống và trong thức ăn

Ngoài mục đích sử dụng, trang trại cũng cần phân biệt theo đường dùng và cách đưa kháng sinh vào đàn.

Trong thức ăn chăn nuôi: Từ ngày 1/1/2026, việc đưa kháng sinh vào thức ăn nhằm mục đích phòng bệnh cần được rà soát đặc biệt theo lộ trình quản lý. Nếu sử dụng thức ăn có chứa thuốc thú y chứa kháng sinh cho mục đích điều trị, trang trại cần đảm bảo thuốc được phép lưu hành, có hướng dẫn sử dụng phù hợp, có đơn hoặc chỉ định chuyên môn khi cần và có hồ sơ ghi chép đầy đủ.

Trong nước uống: Việc pha thuốc thú y chứa kháng sinh vào nước uống cần thực hiện theo chỉ định chuyên môn, đúng liều, đúng thời gian và được ghi chép rõ ràng. Trang trại không nên tự pha kháng sinh vào nước uống để phòng bệnh đại trà nếu chưa có căn cứ thú y phù hợp.

Đường tiêm: Đường tiêm thường được dùng trong điều trị cá thể hoặc nhóm vật nuôi có vấn đề sức khỏe cụ thể. Việc tiêm kháng sinh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thú y, nhãn sản phẩm, điều kiện bảo quản và thời gian ngừng thuốc.

Tự trộn kháng sinh vào cám tại trang trại: Đây là hành vi có rủi ro cao nếu không có đơn thú y, không kiểm soát được liều lượng, không rõ nguồn gốc thuốc hoặc sử dụng hoạt chất không được phép. Trang trại không tự ý trộn kháng sinh vào thức ăn hoặc sử dụng kháng sinh phòng bệnh đại trà khi chưa có căn cứ pháp lý, chỉ định chuyên môn và hồ sơ ghi chép phù hợp.

Điều kiện cần có khi dùng kháng sinh để điều trị

Để việc sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh tại trang trại được kiểm soát tốt hơn, cần đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

• Có chẩn đoán hoặc đánh giá chuyên môn của bác sĩ thú y/người có chứng chỉ hành nghề về khả năng bệnh do vi khuẩn.
• Có đơn thuốc hoặc chỉ định phù hợp đối với các thuốc thuộc danh mục phải kê đơn hoặc nhóm quản lý đặc biệt.
• Thuốc được sử dụng phải là thuốc thú y được phép lưu hành, có nhãn, nguồn gốc và hướng dẫn sử dụng rõ ràng.
• Sử dụng đúng liều, đúng đường dùng, đúng đối tượng và đúng thời gian theo đơn hoặc hướng dẫn chuyên môn.
• Tuân thủ thời gian ngừng thuốc trước khi giết mổ hoặc thu hoạch sản phẩm.
• Ghi chép đầy đủ vào sổ nhật ký thú y hoặc hệ thống quản lý nội bộ của trang trại.

Nguyên tắc sử dụng kháng sinh hợp lý trong chăn nuôi

Bộ nguyên tắc đúng bệnh – đúng thuốc – đúng liều – đúng thời gian – đúng đường dùng – đúng đối tượng

Nguyên tắc “5 đúng” hoặc “6 đúng” thường được sử dụng trong thực hành thú y để giúp trang trại kiểm soát việc dùng thuốc an toàn và có trách nhiệm hơn.

Đúng bệnh: Chỉ dùng kháng sinh khi có bằng chứng hoặc đánh giá chuyên môn cho thấy bệnh có liên quan đến vi khuẩn. Không dùng kháng sinh để điều trị trực tiếp bệnh do virus. Trường hợp nghi ngờ bội nhiễm vi khuẩn hoặc bệnh diễn biến phức tạp, cần tham khảo bác sĩ thú y trước khi sử dụng.

Đúng thuốc: Chọn kháng sinh phù hợp với tác nhân gây bệnh, đối tượng vật nuôi, đường dùng và tình trạng sức khỏe đàn. Khi có điều kiện, kết quả kháng sinh đồ có thể hỗ trợ lựa chọn thuốc phù hợp hơn.

Đúng liều: Dùng đúng liều theo đơn, nhãn sản phẩm hoặc hướng dẫn của bác sĩ thú y. Không tự ý giảm liều vì có thể làm giảm hiệu quả điều trị và góp phần tạo áp lực chọn lọc vi khuẩn kháng thuốc.

Đúng thời gian: Không tự ý ngừng thuốc sớm khi vật nuôi có dấu hiệu hồi phục, cũng không kéo dài liệu trình khi chưa có chỉ định chuyên môn. Thời gian điều trị cần theo đơn hoặc hướng dẫn của sản phẩm.

Đúng đường dùng: Sử dụng thuốc theo đúng đường tiêm, uống, pha nước hoặc trộn thức ăn theo hướng dẫn. Không tự ý đổi đường dùng vì có thể ảnh hưởng đến hiệu quả, an toàn và thời gian ngừng thuốc.

Đúng đối tượng: Xác định rõ cá thể, chuồng, nhóm hoặc lô vật nuôi cần điều trị. Tránh dùng đại trà cho cả đàn khi không có căn cứ chuyên môn, vì điều này làm tăng chi phí, rủi ro tồn dư và nguy cơ kháng thuốc.

Chỉ dùng kháng sinh khi có chẩn đoán và theo chỉ định thú y

Nguyên tắc này không chỉ giúp trang trại tuân thủ quy định tốt hơn mà còn là thực hành chuyên môn cần thiết trong chăn nuôi hiện đại.

Việc tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chẩn đoán có thể dẫn đến nhiều rủi ro:

• dùng sai thuốc;
• che lấp triệu chứng bệnh;
• làm chậm quá trình xử lý nguyên nhân thật sự;
• tăng nguy cơ tồn dư kháng sinh;
• tạo áp lực chọn lọc vi khuẩn kháng thuốc trong đàn.

Nhiều trường hợp sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh cần có đơn của người có chứng chỉ hành nghề phòng, trị bệnh động vật. Trang trại cần đối chiếu danh mục thuốc và quy định hiện hành để xác định loại thuốc nào bắt buộc phải kê đơn, loại nào cần quản lý đặc biệt và hồ sơ nào cần lưu giữ.

Để giảm rủi ro, trang trại nên thiết lập mối quan hệ làm việc thường xuyên với bác sĩ thú y phụ trách. Điều này giúp trang trại tiếp cận chẩn đoán, kê đơn và hướng dẫn xử lý kịp thời khi đàn có dấu hiệu bất thường.

Ghi chép liều lượng, thời gian ngừng thuốc và kiểm soát tồn dư

Thời gian ngừng thuốc là khoảng thời gian tối thiểu từ lần dùng thuốc cuối cùng đến khi vật nuôi hoặc sản phẩm từ vật nuôi được phép xuất bán, giết mổ hoặc thu hoạch. Mỗi loại thuốc có thời gian ngừng thuốc khác nhau, thường được ghi trên nhãn sản phẩm, hướng dẫn sử dụng hoặc đơn thuốc.

Trang trại cần ghi chép tối thiểu các thông tin sau:

• ngày bắt đầu điều trị;
• ngày kết thúc điều trị;
• tên thuốc;
• hoạt chất nếu có;
• số lô và hạn sử dụng của thuốc;
• liều dùng;
• đường dùng;
• đối tượng điều trị;
• người thực hiện;
• người kê đơn hoặc người chỉ định chuyên môn;
• thời gian ngừng thuốc;
• ngày dự kiến được phép xuất bán.

Không xuất bán vật nuôi hoặc sản phẩm từ vật nuôi khi chưa hết thời gian ngừng thuốc. Nếu vi phạm, trang trại có thể đối mặt với nguy cơ tồn dư kháng sinh trong sản phẩm, bị khiếu nại từ bên thu mua, bị loại khỏi chuỗi cung ứng hoặc chịu trách nhiệm theo quy định hiện hành.

Sử dụng kháng sinh có trách nhiệm trong bối cảnh chăn nuôi bền vững

“Sử dụng kháng sinh có trách nhiệm” là cách tiếp cận được nhiều tổ chức quốc tế và chuỗi cung ứng thực phẩm thúc đẩy nhằm giảm lạm dụng kháng sinh, bảo vệ hiệu quả điều trị và nâng cao an toàn thực phẩm.

Trong thực hành, điều này có nghĩa là:

• ưu tiên phòng bệnh bằng an toàn sinh học, vaccine và quản lý đàn thay vì phụ thuộc vào kháng sinh;
• chỉ dùng kháng sinh khi thật sự cần thiết và có chỉ định chuyên môn;
• hạn chế sử dụng các kháng sinh có ý nghĩa quan trọng trong y tế người nếu có lựa chọn thay thế phù hợp, theo đánh giá của bác sĩ thú y và quy định hiện hành;
• ghi chép và giám sát đầy đủ;
• không tự ý rút ngắn hoặc kéo dài liệu trình;
• tuân thủ thời gian ngừng thuốc;
• thường xuyên đánh giá lại hiệu quả chương trình phòng bệnh của trang trại.

Đây cũng là tiêu chí ngày càng được các nhà mua hàng, nhà bán lẻ, nhà máy chế biến và thị trường xuất khẩu quan tâm trong quá trình đánh giá chuỗi cung ứng.

Kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi: quy định và yêu cầu tại trang trại

Điều kiện cần kiểm tra khi thức ăn chăn nuôi có chứa kháng sinh

Trước mốc 1/1/2026, nếu trang trại sử dụng thức ăn chăn nuôi có chứa thuốc thú y chứa kháng sinh, cần rà soát các điều kiện sau:

• kháng sinh đó có phải là thuốc thú y được phép lưu hành tại Việt Nam hay không;
• sản phẩm có nguồn gốc, nhãn, số lô và hạn sử dụng rõ ràng hay không;
• mục đích sử dụng là điều trị, phòng bệnh hay mục đích khác;
• việc sử dụng có đơn thuốc hoặc chỉ định chuyên môn phù hợp hay không;
• nhà máy sản xuất thức ăn có đáp ứng điều kiện sản xuất và kiểm soát chất lượng theo quy định hay không;
• nhãn sản phẩm có ghi rõ thành phần, hàm lượng, hướng dẫn sử dụng và thời gian ngừng thuốc hay không;
• trang trại có ghi chép đầy đủ việc mua và sử dụng sản phẩm hay không.

Từ ngày 1/1/2026, trang trại cần đặc biệt thận trọng với thức ăn chăn nuôi có chứa kháng sinh nhằm mục đích phòng bệnh. Trước khi tiếp tục sử dụng bất kỳ sản phẩm nào thuộc nhóm này, cần đối chiếu quy định hiện hành và trao đổi với bác sĩ thú y hoặc cơ quan chuyên môn địa phương.

Lộ trình hạn chế kháng sinh phòng bệnh trong thức ăn và các mốc quan trọng

Lộ trình quản lý kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi được thiết kế theo hướng thu hẹp dần các mục đích sử dụng không còn phù hợp với chăn nuôi an toàn và bền vững.

Có thể tóm tắt theo hướng sau:

Trước năm 2018: Kháng sinh từng được sử dụng phổ biến hơn trong thức ăn chăn nuôi, bao gồm cả các mục đích như kích thích sinh trưởng và phòng bệnh.

Từ năm 2018: Việc sử dụng kháng sinh với mục đích kích thích sinh trưởng trong thức ăn chăn nuôi đã được loại bỏ theo lộ trình quản lý.

Giai đoạn 2020–2025: Việc sử dụng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi, đặc biệt với mục đích phòng bệnh, tiếp tục được quản lý chặt hơn thông qua các yêu cầu về đơn thuốc, điều kiện sử dụng, hồ sơ ghi chép và kiểm soát chất lượng.

Từ ngày 1/1/2026: Kháng sinh dùng để phòng bệnh trong thức ăn chăn nuôi là nhóm cần được rà soát đặc biệt. Trang trại và nhà máy thức ăn chăn nuôi cần kiểm tra lại toàn bộ danh mục sản phẩm đang sử dụng, tránh tiếp tục dùng các sản phẩm không còn phù hợp với quy định hiện hành.

Những gì trang trại cần kiểm tra khi mua và sử dụng thức ăn có kháng sinh

Khi mua thức ăn chăn nuôi, trang trại nên kiểm tra kỹ các thông tin sau:

• Nhãn sản phẩm có ghi thành phần kháng sinh không?
• Nếu có, kháng sinh đó thuộc nhóm nào?
• Kháng sinh được sử dụng với mục đích gì?
• Sản phẩm có hướng dẫn sử dụng rõ ràng không?
• Có ghi thời gian ngừng thuốc không?
• Có yêu cầu đơn thú y hoặc chỉ định chuyên môn không?
• Nhà cung cấp có chứng minh được nguồn gốc và tính hợp lệ của sản phẩm không?
• Sản phẩm có số lô, hạn sử dụng và chứng từ mua bán rõ ràng không?
• Sản phẩm có phù hợp với quy định áp dụng tại thời điểm sử dụng không?

Từ ngày 1/1/2026, nếu thức ăn vẫn chứa kháng sinh với mục đích phòng bệnh, trang trại cần dừng lại để kiểm tra tính phù hợp trước khi tiếp tục sử dụng. Tùy vai trò và mức độ liên quan, việc sử dụng thức ăn chứa kháng sinh không đúng quy định có thể dẫn đến trách nhiệm cho các bên liên quan, bao gồm chủ trang trại, nhà cung cấp và đơn vị sản xuất.

Quản lý kháng sinh tại trang trại: từ quy chế đến hồ sơ kiểm tra

Thiết lập quy chế sử dụng kháng sinh nội bộ

Quy chế sử dụng kháng sinh nội bộ là tài liệu giúp trang trại chuẩn hóa cách mua, lưu trữ, kê đơn, sử dụng, ghi chép và kiểm soát thuốc thú y chứa kháng sinh. Đây không chỉ là công cụ tuân thủ, mà còn giúp giảm sai sót trong vận hành hằng ngày.

Một quy chế hiệu quả nên bao gồm:

• danh sách thuốc thú y chứa kháng sinh được phép lưu trữ và sử dụng tại trang trại;
• quy trình yêu cầu đơn thuốc hoặc chỉ định chuyên môn trước khi sử dụng;
• người được phân công liên hệ bác sĩ thú y;
• người được phép quản lý kho thuốc;
• người chịu trách nhiệm ghi chép;
• cách bảo quản thuốc theo hướng dẫn của nhà sản xuất;
• quy định về kiểm tra hạn sử dụng;
• quy định về thời gian ngừng thuốc;
• quy trình kiểm soát trước khi xuất bán;
• quy trình xử lý thuốc hết hạn, thuốc hỏng hoặc thuốc không rõ nguồn gốc;
• quy trình ứng phó khi phát hiện sử dụng sai thuốc, sai liều hoặc sai đối tượng.

Quy chế này giúp trang trại chủ động hơn khi có kiểm tra, đồng thời thể hiện thiện chí tuân thủ và năng lực quản lý nội bộ.

Hệ thống ghi chép, quản lý kho thuốc và kiểm soát tồn dư trước khi xuất bán

Sổ nhật ký thú y hoặc hệ thống quản lý thuốc cần theo dõi đầy đủ các thông tin quan trọng, bao gồm:

• ngày sử dụng;
• tên thuốc;
• hoạt chất nếu có;
• số lô;
• hạn sử dụng;
• đối tượng sử dụng;
• chuồng, nhóm hoặc cá thể được điều trị;
• liều lượng;
• đường dùng;
• người thực hiện;
• tên người kê đơn hoặc chỉ định chuyên môn;
• số đơn thuốc nếu có;
• ngày kết thúc điều trị;
• thời gian ngừng thuốc;
• ngày dự kiến được phép xuất bán.

Quản lý kho thuốc cũng cần được thực hiện có hệ thống:

• ghi chép nhập và xuất kho từng loại thuốc;
• kiểm tra hạn sử dụng định kỳ;
• loại bỏ thuốc hết hạn theo quy định;
• bảo quản thuốc theo hướng dẫn của nhà sản xuất;
• không lưu trữ thuốc không rõ nguồn gốc;
• không lưu trữ sản phẩm không phù hợp với quy định hiện hành;
• tách riêng thuốc đang sử dụng, thuốc chờ xử lý và thuốc cần loại bỏ.

Trước khi xuất bán, trang trại cần đối chiếu từng lô vật nuôi với hồ sơ điều trị và thời gian ngừng thuốc. Những lô đang điều trị hoặc chưa hết thời gian ngừng thuốc cần được đánh dấu rõ để tránh xuất bán nhầm.

Chuẩn bị hồ sơ khi cơ quan quản lý hoặc bên thu mua kiểm tra

Khi cơ quan thú y, cơ quan an toàn thực phẩm, bên thu mua hoặc đơn vị chứng nhận kiểm tra, trang trại nên chuẩn bị sẵn các nhóm hồ sơ sau:

• sổ nhật ký thú y hoặc hồ sơ sử dụng thuốc trong khoảng thời gian theo yêu cầu của quy định hiện hành, chương trình chứng nhận hoặc bên thu mua;
• đơn thuốc hoặc chỉ định chuyên môn tương ứng với từng lần sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh;
• hóa đơn và chứng từ mua thuốc từ cơ sở được phép kinh doanh thuốc thú y;
• hồ sơ kho thuốc;
• danh sách thuốc đang lưu trữ;
• ngày nhập;
• số lượng;
• số lô;
• hạn sử dụng;
• quy chế sử dụng kháng sinh nội bộ nếu có;
• hồ sơ xuất bán và kiểm soát thời gian ngừng thuốc.

Hồ sơ đầy đủ và có hệ thống không chỉ giúp trang trại đáp ứng yêu cầu kiểm tra mà còn có thể hỗ trợ khi tham gia các chương trình chứng nhận chăn nuôi an toàn, VietGAHP hoặc chuỗi cung ứng có yêu cầu truy xuất nguồn gốc.

Giảm phụ thuộc kháng sinh: hướng đi trang trại cần chuẩn bị

An toàn sinh học, vaccine và quản lý đàn như nền tảng phòng bệnh chủ động

Khi việc sử dụng kháng sinh phòng bệnh trong thức ăn chăn nuôi được kiểm soát chặt hơn, trang trại cần chuyển trọng tâm sang phòng bệnh chủ động. Đây là cách tiếp cận bền vững hơn so với việc phụ thuộc vào kháng sinh để xử lý rủi ro sau khi vấn đề đã xuất hiện.

Ba trụ cột quan trọng gồm:

An toàn sinh học: Kiểm soát người ra vào, phương tiện, dụng cụ, nguồn con giống, vật nuôi mới nhập, chất thải, xác chết và khu vực cách ly. An toàn sinh học tốt giúp giảm nguy cơ mầm bệnh xâm nhập và lây lan trong đàn, đặc biệt khi được áp dụng đồng bộ với vệ sinh chuồng trại, quản lý mật độ và giám sát sức khỏe vật nuôi.

Vaccine: Chương trình vaccine phù hợp với từng loài vật nuôi, độ tuổi, điều kiện dịch tễ và quy mô chăn nuôi là nền tảng quan trọng để phòng bệnh. Trang trại nên xây dựng lịch vaccine với sự tư vấn của bác sĩ thú y, không tự ý thay đổi lịch tiêm hoặc bỏ qua các mũi quan trọng.

Quản lý đàn: Các yếu tố như mật độ nuôi, thông gió, nhiệt độ, độ ẩm, chất lượng nước, chất lượng thức ăn, stress, vệ sinh chuồng, phân đàn và cách ly đều ảnh hưởng trực tiếp đến sức đề kháng tự nhiên của đàn. Khi các yếu tố này được kiểm soát tốt, trang trại có thể giảm nguy cơ bùng phát bệnh và giảm nhu cầu sử dụng kháng sinh điều trị.

Dinh dưỡng, probiotics, thảo dược và các giải pháp hỗ trợ miễn dịch

Các giải pháp như dinh dưỡng cân bằng, probiotics, prebiotics, thảo dược, axit hữu cơ, enzyme hoặc phụ gia chức năng chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ trong chương trình quản lý tổng thể. Chúng không thay thế kháng sinh khi vật nuôi mắc bệnh do vi khuẩn và không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ thú y.

Dinh dưỡng cân bằng: Khẩu phần cần đáp ứng đủ năng lượng, protein, vitamin, khoáng chất và các yếu tố cần thiết theo từng loài vật nuôi, giai đoạn sinh trưởng và mục tiêu sản xuất.

Probiotics và prebiotics: Có thể hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột và sức khỏe tiêu hóa, tùy sản phẩm, hàm lượng, loài vật nuôi và điều kiện sử dụng. Không nên trình bày các sản phẩm này như thuốc điều trị bệnh hoặc giải pháp thay thế kháng sinh trong ca bệnh do vi khuẩn.

Thảo dược và phụ gia thức ăn chức năng: Một số sản phẩm có thể hỗ trợ miễn dịch, tiêu hóa hoặc sức khỏe đường ruột. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào thành phần, hàm lượng, chất lượng sản phẩm, loài vật nuôi và cách sử dụng thực tế.

Axit hữu cơ: Có thể hỗ trợ môi trường đường ruột và quản lý chất lượng thức ăn hoặc nước uống, tùy loại sản phẩm và điều kiện áp dụng.

Enzyme tiêu hóa: Có thể hỗ trợ khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, đặc biệt khi được sử dụng đúng loại khẩu phần và đúng giai đoạn nuôi.

Quản lý chất lượng nước: Nước uống sạch, ổn định và được kiểm soát định kỳ giúp giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa và hỗ trợ sức khỏe tổng thể của đàn.

Các giải pháp này không thay thế hoàn toàn kháng sinh trong mọi tình huống, cũng không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ thú y khi vật nuôi có dấu hiệu bệnh. Tuy nhiên, nếu được kết hợp đúng cách trong chương trình quản lý tổng thể, chúng có thể góp phần giảm tần suất phải sử dụng kháng sinh điều trị.

Các hướng tiếp cận của mô hình trang trại ít kháng sinh tại Việt Nam

Tại Việt Nam, một số trang trại quy mô lớn, mô hình chăn nuôi theo chuỗi và doanh nghiệp hướng đến thị trường có yêu cầu cao đang quan tâm nhiều hơn đến việc giảm phụ thuộc kháng sinh. Mức độ áp dụng có thể khác nhau tùy quy mô, loài vật nuôi, điều kiện chuồng trại, năng lực kỹ thuật và yêu cầu của bên thu mua.

Các hướng tiếp cận phổ biến gồm:

• nâng cấp chuồng trại kín hoặc bán kín;
• kiểm soát môi trường nuôi;
• áp dụng chương trình vaccine phù hợp;
• sử dụng thức ăn không kháng sinh phòng bệnh;
• bổ sung phụ gia chức năng khi có căn cứ phù hợp;
• xây dựng hệ thống giám sát sức khỏe đàn chủ động;
• chuẩn hóa hồ sơ sử dụng thuốc;
• truy xuất nguồn gốc theo lô;
• đào tạo nhân sự về phát hiện bệnh sớm, cách ly và ghi chép.

Quá trình chuyển đổi thường đòi hỏi đầu tư ban đầu về cơ sở hạ tầng, đào tạo nhân sự và điều chỉnh quy trình vận hành. Tuy nhiên, về dài hạn, trang trại có thể giảm rủi ro tuân thủ, cải thiện khả năng tham gia chuỗi cung ứng yêu cầu cao hơn và xây dựng hình ảnh sản xuất có trách nhiệm.

Vietstock có thể phát triển thêm các nội dung chuyên sâu và case study về quản lý kháng sinh, an toàn sinh học, chăn nuôi có trách nhiệm và mô hình trang trại ít kháng sinh trong chuỗi nội dung ngành.

Lỗi thường gặp, hậu quả vi phạm và checklist tuân thủ đến năm 2027

Các hành vi vi phạm phổ biến

Trong thực tế, nhiều rủi ro về kháng sinh tại trang trại đến từ thói quen vận hành hằng ngày. Các hành vi dễ phát sinh sai sót gồm:

Dùng kháng sinh phòng bệnh đại trà cho cả đàn: Không có chẩn đoán, không có đơn thú y hoặc dùng theo thói quen/lịch cố định mà chưa đánh giá tình trạng thực tế của đàn.

Tự trộn kháng sinh vào cám: Không kiểm soát được liều lượng, dùng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc sử dụng hoạt chất không phù hợp với quy định hiện hành.

Không ghi chép: Thiếu ngày dùng thuốc, tên thuốc, liều dùng, đường dùng, đối tượng điều trị, đơn thuốc hoặc thời gian ngừng thuốc.

Không tuân thủ thời gian ngừng thuốc: Xuất bán vật nuôi hoặc sản phẩm từ vật nuôi trước khi hết thời gian ngừng thuốc.

Lưu trữ thuốc hết hạn hoặc không rõ nguồn gốc: Làm tăng nguy cơ sử dụng sai thuốc, sai liều hoặc vi phạm quy định.

Mua thuốc từ cơ sở không đủ điều kiện: Không có hóa đơn, chứng từ hoặc thông tin sản phẩm rõ ràng.

Tự ý thay đổi liều và liệu trình: Không theo đơn, nhãn sản phẩm hoặc hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Hậu quả: xử phạt hành chính, bị loại khỏi chuỗi cung ứng và rủi ro xuất khẩu

Hậu quả của vi phạm quy định về kháng sinh có thể xảy ra ở nhiều cấp độ.

Xử phạt hành chính: Tùy theo hành vi và mức độ vi phạm, trang trại có thể bị xử phạt theo các quy định về thú y, chăn nuôi, an toàn thực phẩm hoặc quản lý thuốc thú y. Mức xử phạt cụ thể cần được đối chiếu với văn bản xử phạt vi phạm hành chính đang có hiệu lực tại thời điểm xảy ra hành vi.

Bị loại khỏi chuỗi cung ứng: Các doanh nghiệp thu mua, nhà máy chế biến, siêu thị và chuỗi xuất khẩu ngày càng quan tâm đến hồ sơ quản lý thuốc thú y. Trang trại không đáp ứng yêu cầu có thể bị tạm ngừng thu mua, mất hợp đồng hoặc không đủ điều kiện tham gia chương trình chứng nhận.

Rủi ro xuất khẩu: Nếu sản phẩm có tồn dư kháng sinh vượt ngưỡng cho phép, doanh nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ bị từ chối tại cửa khẩu, trả về, tiêu hủy, tăng tần suất kiểm tra hoặc ảnh hưởng uy tín trên thị trường.

Checklist tuân thủ quy định kháng sinh cho trang trại đến ngày 1/1/2027

Về pháp lý và quy chế

• Đã rà soát các quy định hiện hành về sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh trong chăn nuôi.
• Đã xây dựng hoặc cập nhật quy chế sử dụng kháng sinh nội bộ.
• Có bác sĩ thú y hoặc người có chứng chỉ hành nghề phòng, trị bệnh động vật hỗ trợ chuyên môn.
• Đã xác định người chịu trách nhiệm kiểm soát kho thuốc.
• Đã cập nhật quy trình xuất bán theo thời gian ngừng thuốc.
• Đã xác định nguồn văn bản pháp lý hoặc cơ quan chuyên môn để đối chiếu khi cần.

Về mua, lưu trữ và sử dụng kháng sinh

• Chỉ mua thuốc thú y chứa kháng sinh từ cơ sở đủ điều kiện kinh doanh thuốc thú y.
• Chỉ lưu trữ thuốc có nguồn gốc, nhãn, số lô, hạn sử dụng và chứng từ rõ ràng.
• Kho thuốc được quản lý có hệ thống.
• Kiểm tra hạn sử dụng định kỳ.
• Các lần dùng thuốc thuộc nhóm phải kê đơn đều có đơn thú y hoặc chỉ định chuyên môn phù hợp.
• Không dùng kháng sinh để phòng bệnh đại trà khi chưa có căn cứ chuyên môn và pháp lý rõ ràng.
• Không dùng kháng sinh để kích thích sinh trưởng.
• Không tự trộn kháng sinh vào thức ăn khi không có đơn hoặc hướng dẫn phù hợp.
• Không sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc.

Về ghi chép và kiểm soát tồn dư

• Ghi chép đầy đủ các lần sử dụng thuốc thú y chứa kháng sinh vào sổ nhật ký thú y hoặc hệ thống quản lý nội bộ.
• Lưu trữ đơn thuốc hoặc chỉ định chuyên môn tương ứng.
• Ghi ngày bắt đầu và kết thúc điều trị.
• Theo dõi thời gian ngừng thuốc.
• Không xuất bán vật nuôi hoặc sản phẩm từ vật nuôi khi chưa hết thời gian ngừng thuốc.
• Đối chiếu hồ sơ điều trị trước mỗi lần xuất bán.

Về thức ăn chăn nuôi và giảm phụ thuộc kháng sinh

• Đã rà soát toàn bộ thức ăn đang sử dụng.
• Đã xác định sản phẩm nào có chứa kháng sinh.
• Đã xác định mục đích sử dụng của sản phẩm có kháng sinh.
• Có kế hoạch chuyển sang thức ăn không chứa kháng sinh phòng bệnh nếu sản phẩm hiện tại không còn phù hợp với quy định từ ngày 1/1/2026.
• Đã đánh giá và cải thiện an toàn sinh học.
• Có chương trình vaccine phù hợp.
• Có kế hoạch cải thiện dinh dưỡng, quản lý đàn và chất lượng nước.
• Đã đào tạo nhân sự về quy định mới và quy trình ghi chép.

Câu hỏi thường gặp về quy định sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi 2026

Từ ngày 1/1/2026, trang trại còn được phép dùng kháng sinh trong những trường hợp nào?

Sau ngày 1/1/2026, trang trại cần đặc biệt thận trọng với các mục đích sử dụng kháng sinh ngoài điều trị. Với thuốc thú y chứa kháng sinh dùng để điều trị bệnh, việc sử dụng cần dựa trên chẩn đoán hoặc đánh giá chuyên môn phù hợp, có đơn thuốc nếu thuộc nhóm phải kê đơn, đồng thời tuân thủ nhãn sản phẩm, thời gian ngừng thuốc và hồ sơ ghi chép.

Đối với kháng sinh dùng để phòng bệnh trong thức ăn chăn nuôi, trang trại cần đối chiếu quy định hiện hành về phạm vi áp dụng từ ngày 1/1/2026. Không nên tiếp tục sử dụng theo thói quen hoặc lịch cố định nếu chưa có căn cứ pháp lý và chuyên môn rõ ràng.

Trường hợp điều trị theo nhóm khi một phần đàn đã có dấu hiệu bệnh có thể được bác sĩ thú y xem xét, nhưng cần có chẩn đoán, chỉ định chuyên môn, đơn thuốc hợp lệ nếu thuộc nhóm phải kê đơn và hồ sơ ghi chép đầy đủ.

Dùng kháng sinh phòng bệnh cho cả đàn trong thời gian ngắn có bị coi là vi phạm không?

Nếu không có chẩn đoán, không có chỉ định chuyên môn và không có đơn thuốc hợp lệ trong trường hợp thuốc thuộc danh mục phải kê đơn, việc dùng kháng sinh cho cả đàn, dù trong thời gian ngắn, vẫn có thể tạo rủi ro về tuân thủ.

Ranh giới giữa “phòng bệnh đại trà” và “điều trị theo nhóm khi đã có bệnh trong đàn” phụ thuộc vào tình trạng thực tế của đàn, chẩn đoán, chỉ định của bác sĩ thú y, hồ sơ điều trị và quy định hiện hành. Trang trại không nên tự quyết định mà cần tham khảo người có chứng chỉ hành nghề phòng, trị bệnh động vật.

Có bắt buộc phải kê đơn thú y cho mọi lần dùng kháng sinh tại trang trại không?

Đối với thuốc thú y chứa kháng sinh thuộc danh mục phải kê đơn, mỗi lần sử dụng cần có đơn thuốc hợp lệ theo quy định. Với các trường hợp khác, trang trại vẫn nên có chỉ định chuyên môn, ghi chép đầy đủ và đối chiếu quy định hiện hành để đảm bảo sử dụng đúng mục đích, đúng thuốc và đúng thời gian ngừng thuốc.

Danh mục thuốc phải kê đơn và yêu cầu cụ thể có thể thay đổi theo văn bản pháp luật. Trang trại nên kiểm tra với bác sĩ thú y hoặc cơ quan chăn nuôi và thú y địa phương để xác định chính xác.

Trang trại nhỏ và hộ gia đình phải ghi chép sử dụng kháng sinh như thế nào?

Dù quy mô khác nhau, việc ghi chép sử dụng thuốc vẫn rất quan trọng để kiểm soát tồn dư, truy xuất nguồn gốc và chứng minh việc sử dụng thuốc có trách nhiệm.

Đối với hộ chăn nuôi nhỏ, hình thức ghi chép có thể đơn giản hơn, nhưng tối thiểu nên có:

• ngày dùng thuốc;
• tên thuốc;
• số lượng vật nuôi được điều trị;
• liều dùng;
• đường dùng;
• ngày kết thúc điều trị;
• thời gian ngừng thuốc;
• ngày dự kiến xuất bán;
• thông tin đơn thuốc hoặc người chỉ định nếu có;
• hóa đơn mua thuốc nếu có.

Hình thức cụ thể cần đối chiếu với yêu cầu của quy định hiện hành, cơ quan chuyên môn địa phương, chương trình chứng nhận hoặc bên thu mua.

Làm thế nào để bắt đầu chuyển từ mô hình lạm dụng sang mô hình ít kháng sinh?

Bước đầu tiên là đánh giá thực trạng sử dụng kháng sinh tại trang trại:

• Trang trại đang dùng kháng sinh bao nhiêu lần trong một chu kỳ nuôi?
• Dùng cho mục đích gì?
• Loại kháng sinh nào được sử dụng nhiều nhất?
• Có bao nhiêu lần sử dụng không có đơn hoặc không có chỉ định chuyên môn rõ ràng?
• Bệnh nào khiến trang trại phải dùng kháng sinh thường xuyên?
• Có yếu tố nào về chuồng trại, vệ sinh, nước uống, dinh dưỡng hoặc mật độ nuôi làm tăng nguy cơ bệnh không?

Từ đó, trang trại có thể xác định những điểm cần cải thiện bằng vaccine, an toàn sinh học, quản lý mật độ, chất lượng nước, dinh dưỡng, giảm stress, cải thiện môi trường chuồng và phát hiện bệnh sớm.

Không nên cắt giảm kháng sinh đột ngột nếu đàn đang có nguy cơ bệnh cao. Việc chuyển đổi cần có lộ trình, bắt đầu từ những mục đích sử dụng dễ thay thế nhất và có sự đồng hành của bác sĩ thú y để đảm bảo sức khỏe đàn không bị ảnh hưởng tiêu cực.

Chuyển đổi sang mô hình chăn nuôi sử dụng kháng sinh có trách nhiệm tại VIETSTOCK 2026

Việc siết chặt sử dụng kháng sinh từ năm 2026 đặt ra yêu cầu mới cho toàn bộ hoạt động của trang trại, từ kê đơn, quản lý kho thuốc và ghi chép điều trị đến kiểm soát thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán. Để giảm phụ thuộc vào kháng sinh mà vẫn duy trì sức khỏe đàn, doanh nghiệp cần đồng thời củng cố an toàn sinh học, chương trình vaccine, chất lượng dinh dưỡng, giám sát dịch bệnh và khả năng truy xuất dữ liệu trong quá trình chăn nuôi.

Tại VIETSTOCK 2026, người chăn nuôi, bác sĩ thú y, nhà máy thức ăn và doanh nghiệp sản xuất có thể tiếp cận các nhóm giải pháp hỗ trợ quá trình chuyển đổi, bao gồm vaccine, công nghệ chẩn đoán và giám sát sức khỏe đàn, phụ gia thức ăn, probiotics, prebiotics, axit hữu cơ, enzyme, giải pháp kiểm soát môi trường và phần mềm quản lý thuốc thú y. Đây cũng là cơ hội để trao đổi với các nhà cung cấp và chuyên gia trong ngành về cách xây dựng mô hình phòng bệnh chủ động, phù hợp với quy mô và điều kiện vận hành thực tế.

Tại sự kiện, người tham dự có thể:

• Tìm hiểu các giải pháp dinh dưỡng và phụ gia hỗ trợ sức khỏe đường ruột, miễn dịch và khả năng thích ứng của vật nuôi.
• Tiếp cận vaccine, thiết bị chẩn đoán và công nghệ giám sát giúp phát hiện sớm bất thường trong đàn.
• Khám phá phần mềm quản lý kho thuốc, đơn thú y, lịch điều trị và thời gian ngừng thuốc.
• Kết nối với doanh nghiệp thú y, nhà sản xuất thức ăn và nhà cung cấp giải pháp an toàn sinh học.
• Trao đổi về các mô hình chăn nuôi ít kháng sinh và yêu cầu truy xuất trong chuỗi cung ứng.

Dự kiến quy tụ hơn 300 thương hiệu, trên 10.000 m² diện tích trưng bày và 13.000 khách tham quan chuyên ngành đến từ hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, VIETSTOCK 2026 tạo nền tảng kết nối các bên đang tham gia quá trình chuyển đổi sang chăn nuôi an toàn, minh bạch và sử dụng thuốc có trách nhiệm.

Ngoài không gian trưng bày và kết nối chuyên ngành, VIETSTOCK 2026 còn tổ chức Chuỗi hội thảo đầu bờ, đưa kiến thức thực tế về quản lý đàn, phòng chống dịch bệnh, an toàn sinh học và nâng cao hiệu quả sản xuất đến các địa phương chăn nuôi trọng điểm.

Thời gian: 21–23/10/2026
Địa điểm: Saigon Exhibition and Convention Center (SECC), 799 Nguyễn Văn Linh, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh
Website: https://www.vietstock.org/

👉 Đăng ký tham quan VIETSTOCK 2026 để tìm hiểu các giải pháp hỗ trợ giảm phụ thuộc kháng sinh và nâng cao năng lực quản lý sức khỏe đàn:
https://www.vietstock.org/tin-su-kien/vietstock-2026-chinh-thuc-mo-dang-ky-tham-quan-ket-noi-cung-tuong-lai-nganh-chan-nuoi-va-thu-y-2/

👉 Tìm hiểu Chuỗi hội thảo đầu bờ của VIETSTOCK 2026:
https://www.vietstock.org/tieu-diem-su-kien/vietstock-2026-khoi-dong-chuoi-hoi-thao-dau-bo-lan-toa-tri-thuc-den-cac-tinh-chan-nuoi-trong-diem/

 

LIÊN HỆ:

Đặt gian hàng: Ms. Sophie Nguyen – [email protected]
Hỗ trợ tham quan: Ms. Phuong – [email protected]
Hỗ trợ truyền thông & marketing: Ms. Anita Pham – [email protected]