Cách áp dụng nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi hiệu quả

Kháng sinh là những chất có khả năng diệt khuẩn hoặc ngăn chặn sự sinh sôi của chúng, giúp cơ thể vật nuôi đề kháng với các bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi không đúng cách có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, như kháng kháng sinh, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và môi trường. Vì vậy, cần tuân thủ những nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Bài viết này sẽ giới thiệu cho bạn những nguyên tắc này và cách áp dụng chúng trong thực tế.

Nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Sử dụng kháng sinh không đúng cách rất có thể gây ra những hệ lụy rất nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi, người tiêu dùng và môi trường. Do đó, cần phải tuân thủ những nguyên tắc sau khi sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi:

• Chỉ sử dụng kháng sinh khi có sự chỉ định của bác sĩ thú y hoặc người có chứng chỉ hành nghề phòng, trị bệnh cho động vật. Không tự ý mua và dùng kháng sinh theo kinh nghiệm hoặc lời đồn.
• Chỉ sử dụng kháng sinh cho vật nuôi ở giai đoạn con non để phòng bệnh hoặc cho vật nuôi nhiễm bệnh theo quy định của pháp luật. Không sử dụng kháng sinh kích thích tăng trưởng hoặc để bù đắp cho điều kiện chăn nuôi kém.
• Bên cạnh việc dùng thuốc đúng chỉ định, trang trại cũng cần kết hợp tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi, cải thiện vệ sinh chuồng trại và ứng dụng chuồng nuôi thông minh để kiểm soát môi trường, từ đó giảm áp lực sử dụng kháng sinh.
• Chỉ sử dụng kháng sinh được phép lưu hành tại Việt Nam và có nhãn mác rõ ràng. Không sử dụng kháng sinh cấm hoặc hết hạn sử dụng.
• Tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc bác sĩ thú y về loại, liều lượng, thời gian và cách thức sử dụng kháng sinh. Không tùy tiện thay đổi hoặc kết hợp các loại kháng sinh với nhau.
• Tuân thủ thời gian ngừng sử dụng kháng sinh trước khi thu hoạch sản phẩm. Không bán hay tiêu thụ sản phẩm có chứa dư lượng kháng sinh vượt quy định.
• Ghi chép lại thông tin về việc sử dụng kháng sinh cho vật nuôi, bao gồm tên thuốc, số lượng, ngày bắt đầu và kết thúc, loại và số lượng vật nuôi. Cung cấp thông tin này cho cơ quan quản lý hoặc người mua sản phẩm khi có yêu cầu.
• Việc ghi nhận đầy đủ lịch sử bệnh và xử lý thú y cũng giúp trang trại theo dõi sức khỏe đàn tốt hơn, đồng thời tạo dữ liệu nền cho các giải pháp quản lý và phân tích dự báo trong chăn nuôi.
• Không sử dụng kháng sinh thuộc nhóm kháng sinh đặc biệt quan trọng trong điều trị nhân y hoặc các loại kháng sinh cấm theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Thực hiện giám sát dư lượng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi và sản phẩm thịt theo quy định của pháp luật.

Lợi ích của việc áp dụng nguyên tắc

Sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là một biện pháp quan trọng để phòng và trị các bệnh truyền nhiễm ở vật nuôi, đồng thời cải thiện hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng như kháng thuốc, dư lượng thuốc trong thực phẩm và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Do đó, việc áp dụng nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là rất cần thiết và có nhiều lợi ích.

Một số lợi ích của việc áp dụng nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là:

• Giảm thiểu nguy cơ kháng thuốc: Kháng thuốc là hiện tượng vi khuẩn gây bệnh không còn nhạy cảm với kháng sinh, khiến cho việc điều trị bệnh trở nên khó khăn và có thể gây ra các đại dịch. Việc áp dụng nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi giúp hạn chế sự phát triển và lan truyền của các chủng vi khuẩn kháng thuốc, bảo vệ hiệu quả của các loại thuốc thú y và giảm thiểu chi phí điều trị bệnh.
• Hạn chế dư lượng thuốc trong thực phẩm: Dư lượng thuốc là lượng thuốc còn tồn lại trong các sản phẩm thịt, sữa, trứng… sau khi sử dụng kháng sinh cho vật nuôi. Dư lượng thuốc có thể gây ra các tác hại cho sức khỏe người tiêu dùng như dị ứng, suy giảm miễn dịch, rối loạn tiêu hóa, gan, thận… Việc áp dụng nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi giúp kiểm soát được lượng thuốc sử dụng, tuân thủ thời gian ngừng sử dụng trước khi thu hoạch và giảm thiểu dư lượng thuốc trong thực phẩm. Đây cũng là một phần quan trọng trong việc nâng cao an toàn thực phẩm chăn nuôi Việt Nam, đặc biệt với các trang trại hướng đến sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, HACCP hoặc chuỗi cung ứng có kiểm soát.
• Nâng cao chất lượng sản phẩm và uy tín thương hiệu: Việc áp dụng nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi không chỉ bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm và uy tín thương hiệu. Các sản phẩm thịt, sữa, trứng… được kiểm soát tốt về dư lượng thuốc sẽ đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và niềm tin của người tiêu dùng. Đồng thời, việc tuân thủ các quy định về sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi cũng giúp các trang trại, doanh nghiệp chăn nuôi xây dựng được niềm tin và sự tín nhiệm của khách hàng, đối tác và cơ quan quản lý.

Câu hỏi thường gặp về sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi

1. Khi nào nên sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi?

Kháng sinh chỉ nên được sử dụng khi có dấu hiệu bệnh do vi khuẩn hoặc khi có chỉ định, hướng dẫn từ bác sĩ thú y hoặc người có chuyên môn. Người chăn nuôi không nên tự ý mua, phối trộn hoặc dùng kháng sinh theo kinh nghiệm, vì việc dùng sai thuốc, sai liều hoặc sai thời điểm có thể làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm chăn nuôi.

2. Có nên dùng kháng sinh để phòng bệnh thường xuyên cho vật nuôi không?

Không nên dùng kháng sinh thường xuyên như một biện pháp phòng bệnh đại trà. Phòng bệnh nên ưu tiên các giải pháp như tiêm phòng vắc xin đúng lịch, cải thiện vệ sinh chuồng trại, kiểm soát mật độ nuôi, quản lý thức ăn – nước uống và tăng cường an toàn sinh học. Kháng sinh chỉ nên được cân nhắc trong những trường hợp cần thiết và có hướng dẫn chuyên môn.

3. Vì sao không nên dùng kháng sinh để kích thích tăng trưởng?

Dùng kháng sinh để kích thích tăng trưởng có thể tạo áp lực chọn lọc khiến vi khuẩn kháng thuốc phát triển và lan rộng. Về lâu dài, điều này làm giảm hiệu quả điều trị bệnh trên vật nuôi, tăng rủi ro tồn dư kháng sinh trong sản phẩm chăn nuôi và ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm.

4. Thời gian ngừng thuốc là gì và vì sao cần tuân thủ?

Thời gian ngừng thuốc là khoảng thời gian tối thiểu cần chờ sau khi dùng thuốc trước khi thu hoạch hoặc bán sản phẩm như thịt, sữa, trứng. Tuân thủ thời gian ngừng thuốc giúp hạn chế nguy cơ dư lượng kháng sinh vượt mức cho phép trong thực phẩm. Người chăn nuôi cần đọc kỹ nhãn thuốc, hướng dẫn của nhà sản xuất và thực hiện theo chỉ định của bác sĩ thú y.

5. Người chăn nuôi cần ghi chép gì khi sử dụng kháng sinh?

Khi sử dụng kháng sinh, nên ghi lại tên thuốc, ngày bắt đầu và kết thúc điều trị, số lượng vật nuôi được điều trị, lý do sử dụng, người chỉ định, liều dùng theo hướng dẫn và thời gian ngừng thuốc. Việc ghi chép đầy đủ giúp trang trại dễ kiểm soát quá trình điều trị, truy xuất thông tin khi cần và nâng cao tính minh bạch trong sản xuất.

Phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm Vietstock 2023, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, ông Phùng Đức Tiến cho biết “Ngành chăn nuôi Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Các vấn đề như dịch bệnh, biến động thị trường nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, môi trường chăn nuôi, biến đổi khí hậu, tình trạng kháng kháng sinh … đã và đang đặt ra những yêu cầu cấp bách cho ngành chăn nuôi cần phải giải quyết.” Có thể thấy việc áp dụng những nguyên tắc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là vấn đề cấp bách cần được giải quyết nhanh chóng. 

“Tôi cho rằng triển lãm Vietstock không chỉ đem lại cơ hội trưng bày giới thiệu các sản phẩm công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực chăn nuôi, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp, các nhà khoa học, các trang trại người chăn nuôi có cơ hội trao đổi kinh nghiệm” ông Phùng Đức Tiến bày tỏ.

Triển lãm Vietstock 2023 vừa qua, thông các chương trình hội nghị và hội thảo kỹ thuật được tổ chức xuyên suốt trong 03 ngày diễn ra triển lãm, các doanh nghiệp và hộ chăn nuôi đã tiếp cận được những kiến thức, kinh nghiệm cũng như những giải pháp công nghệ mới nhất tại khu vực và thế giới.

Triển lãm Vietstock 2023 đã chính thức khép lại, Vietstock xin chân thành cảm ơn các đơn vị triển lãm, đối tác, chuyên gia và các đơn vị doanh nghiệp, sự tham dự của quý khách đã góp phần cho triển lãm thành công rực rỡ. Vietstock hy vọng đây sẽ là tiền đề cho những thành công mới, chuyển biến tích cực cho ngành chăn nuôi, chế biến thức ăn chăn nuôi, thủy sản tại Việt Nam.

Hướng đến mục tiêu dài hạn sẽ trở thành một nền tảng toàn diện, tạo ra cơ hội phát triển kinh doanh cũng như đóng vai trò là một diễn đàn giáo dục, chia sẻ kiến thức. Vào năm 2024, triển lãm Vietstock sẽ trở lại với một phiên bản đặc biệt “Vietstock – Cột mốc vàng ghi dấu hành trình 20 năm đổi mới”, diễn ra vào ngày 09 – 11 tháng 10 năm 2024, với quy mô lớn hơn bao giờ hết – 15.000 m2.

Đăng ký nhận thông tin ngay hôm nay để không bỏ lỡ bất kỳ hoạt động nào của sự kiện.

• Đặt gian hàng: https://vietstock.org/dat-gian-hang/

Box thông tin:

Để biết thêm thông tin chi tiết, Quý vị vui lòng liên hệ Ban tổ chức:

• Ms. Trang – [email protected]
• Ms. Phương – [email protected] 
• Tel: (+84) 28 3622 2588